ГАЛОЎНЫЯ

95 гадоў таму адбылося паўстанне супраць бальшавікоў у мястэчку Германовічы

В СТРАНЕ / НОВОСТИ / 14.06.2014
Мястэчка Германовічы, дзе пачалося антыбальшавіцкае паўстанне. Малюнак Язэпа Драздовіча, 1919 год.

Мястэчка Германовічы, дзе пачалося антыбальшавіцкае паўстанне. Малюнак Язэпа Драздовіча, 1919 год.

Паўстанне пачалося 14 чэрвеня 1919 года. Вяскоўцы адгукнуліся на заклік мясцовага ксяндза Буклярэвіча і яго сястры абараніць ад разбурэння бальшавіцкай уладай касцёлы. У Міёрах з такой жа просьбай да дюдзей звярнуўся ксёндз Грунеўскі. У адказ на заклік святароў у вёсках пачалі фарміравацца атрады абароны касцёлаў. Да іх далучаліся дэзерціры з Чырвонай Арміі і толькі што мабілізаваныя.

Галоўныя сілы паўстанцаў сканцэнтраваліся ў раёне Германовічы — Пагост — Шаркаўшчына — Ёды — Міёры — Чарэзы — Крукі — Пераброддзе — Iказнь. У кожнай вёсцы зброю ўзялі ад 80 да 200 чалавек. Усяго паўстала да 3-х тысяч. Людзі збіраліся на мітынгі, на якіх гучалі словы абурэння паводзінамі новых уладароў, лозунгі: «Далоў саветы!», «Смерць камуністам!», «Не» — вайне!», «Не» — мабілізацыі!», «Няхай жыве свабодная народная армія!».

Першапрычына народнага ўздыму была ў незадаволенасці мясцовых жыхароў бальшавіцкай уладай, галоўным заняткам якой былі (цытата з даклада) «бессистемные реквизиции, конфискации, грабежи… беспричинные расстрелы». «Все эти мероприятия проводились от имени коммунистических ячеек».

Камуністычных бандытаў баялася ўся акруга. Старшыня гэтай ячэйкі Маляўка (ён жа узначальваў валасны выканкам і ваенны камісарыят) са сваімі паплечнікамі ў дакладзе выглядае як сапраўдны кат. Старшыня павятовага выканкама запрашаў Маляўку і яго «дружыну» ў Дзісну для расстрэлаў, якія тут праводзіліся без суда і следства, калі чырвонаармейцы і міліцыянеры адмаўляліся іх праводзіць. Таму не дзіўна, што гэты чалавек узначаліў спіс савецкіх дзеячоў, складзены ксяндзом Буклярэвічам, якіх паўстанцы асудзілі на смяротнае пакаранне. Маляўку і яго паплечніка Бехера (камуніста-інтэрнацыяналіста з Польшчы) вадзілі спачатку скрозь строй.

Другой важкай прычынай антысавецкага выступления пазначана масавае дэзерцірства. Чырвонаармейцы, стомленыя і расчараваныя са зброяй пакідалі фронт, дзе не жадалі класці галовы за невядома чые інтарэсы, вярталіся ў родныя мясціны, а калі ўлада даставала іх і тут, хаваліся ў лесе, папаўнялі шэрагі «зялёных». У гэтым напрамку бегла і мабілізаваная чырвонымі камісарамі вясковая моладзь. У дадзеным выпадку яна склала асноўныя сілы паўстанцаў.

Пакрыўджаныя нацыянальныя пачуцці людзей таксама далі штуршок да ўзброенага выступлення. Нацыянальны нігілізм новай улады выкарысталі польскія легіянеры. Сімпатыі людзей, асабліва католікаў, хіснуліся ў іх бок. Больш таго, паўстанцы разлічвалі на дапамогу польскіх вайскоўцаў, але наступленне легіянераў спазнілася на два дні, паўстанне было ўжо задушанае. Шмат крыві пралілося…

Ніна Стужынская, кандыдат гістарычных навук


Метки:








Папярэднi артыкул

Завтра в Украине объявлен день траура. Порошенко созывает СНБО

Наступны артыкул

"База бежанцаў з Украіны"





Вам таксама могуць спадабацца



0 каментароў


Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.


Больш артыкулаў

Завтра в Украине объявлен день траура. Порошенко созывает СНБО

Президент Украины Петр Порошенко поручил созвать заседание Совета...

14.06.2014